هر هفته يك بار قىء فرمايند و تغرغر سكنجبين و آبكامه كه درو عاقرقرحا سوده آميخته باشند نفع دارد . و بايد كه عدس و گل سرخ و تخم حلبه و شحم حنظل در آب بجوشانند و آب كرفس ممزوج ساخته در حمام بمالند . و از روغن بابونه و روغن گل و روغن ساق گاو و پيه بط و موم قيروطى سازند و عاقرقرحا و قسط باريك سائيده در آن آميزند و بر مفاصل مالند . و اگر جراحت شده باشد ، كندر و مرّ و انزروت و مرداسنگ و دم الاخوين و صبر ، هريك برابر ، نرم كوفته بر آن پاشند و از هرچه بلغم افزايد خاصه گوشت گاو منع نمايند . و اين طلا نفع دارد : كندش ، دو درم ؛ زراوند مدحرج ، دو مثقال ؛ زردچوبه ، سه مثقال ؛ سيماب كشته ، دو درم ؛ مويزج ، مثقالى ، همه را بسابند و به سركه و روغن كدو در حمّام بمالند . قسم چهارم : اندر آبله فرنگ كه از خلط سودا پديد آيد . و علامت او گرانى و خشكى روى است و بىخوابى و تيرگى رنگ روى و بدن و دقّت و بطؤ نبض و سپيدى بول و خشكى چشم و بينى و خيالات و افكار فاسد و رنگ جوشش مايل به سياهى بودن و خشكى بر جراحت غالب نمودن و اين مرض دير به شود . علاج : اسهال سودا نمايند به مطبوخ افتيمون و ديگر حبوب مسهل سودا و مطبوخ و معجون شاهتره و هليلهء مربا و آمله مربّا نفع دارد و تغرغر به سكنجبين عسلى كه درو پوست بيخ كبر باشد يا ايارج فيقرا كه به عسل حل كرده باشند به آب گرم سودمند است . و اين طلا فايده دارد : كندش ، اقليماى فضه و مرداسنگ ، هريك دو مثقال ؛ سفال تنور كهنه ، سه مثقال ؛ گوگرد ، درمى ؛ زردچوبه ، درمى ؛ زراوند ، دو مثقال ؛ سيماب كشته ، دو درم ، [ همه را ] نرم كوفته به سركه و روغن گل در حمّام بمالند . و اگر جراحت باشد ، مرداسنگ و كندر و گل سرشوى و گل سرخ و انزروت نرم كوفته بر جراحت پاشند . فايده : تا امكان بود ، داروى قوى نمالند و در تنقيهء بدن كوشند . و اگر صبى بود يا حامله و دارو نتواند خورد ، بدين معجون مداومت فرمايند [ كه ] در بيست روز مادهء آن را ساكن سازد و به تجربه پيوسته : صفت آن : پوست هليلهء كابلى ، هليله ، آمله ، تربد ، زنجبيل و شاهتره ، هريك پنج مثقال ؛ قنبيل ، چهار مثقال ؛ افتيمون ، سه مثقال ، [ همه را ] نرم كوفته [ و ] به صد و بيست مثقال فانيذ يا كشمش كه دو چند ادويه بود بسرشند تا دو مثقال بخورانند . [ 1539 ] فايده : آنجا كه آبله فرنگ از اخلاط مركب بود ، به حسب او در تنقيه و اشربه و